Select Page

Μοναξιά και μοναχικότητα

Jun 9, 2020 | Uncategorized

Μοναξιά και μοναχικότητα. Δυο παρόμοιες αλλά με πολύ διαφορετικό νόημα λέξεις. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που τις ταυτίζουν. Η μοναξιά έχει μια αρνητική έννοια, μια έννοια που υπονοεί όχι μόνο να είναι κάποιος μόνος, αλλά να νιώθει μόνος, αποξενωμένος ακόμη και όταν βρίσκεται με παρέα. Η μοναχικότητα είναι η συνειδητή επιλογή να αποκοπούμε από τον κοινωνικό μας περίγυρο χωρίς να νιώθουμε άσχημα για αυτό. Είναι μια ευκαιρία να στραφούμε στον εαυτό μας και να ασχοληθούμε σοβαρά με την εξέλιξή μας. 

Η συνθήκη της μοναχικότητας μας επιτρέπει να ρίξουμε μέσα μας μια δέσμη φωτός. Ας φανταστούμε ότι έχουμε μέσα μας έναν περιστρεφόμενο προβολέα, ο οποίος φωτίζει προς τα εκεί που τον κατευθύνουμε. Όταν είμαστε μέσα στον κόσμο, απορροφημένοι από τα εξωτερικά ερεθίσματα και την αλληλεπίδραση με τους άλλους, αυτός ο προβολέας είναι κυρίως στραμμένος προς τα έξω και δεν στρέφεται προς τα μέσα παρά μόνο βιαστικά και στιγμιαία για να κατευθύνει και πάλι το φως του έξω από εμάς.

 Όταν ο προβολέας είναι διαρκώς στραμμένος προς το εξωτερικό μας περιβάλλον, στερούμαστε τη δυνατότητα να δούμε και να συνειδητοποιήσουμε τι γίνεται μέσα μας. Χρειάζεται να αποσυρθούμε προκειμένου να έχουμε την πολυτέλεια  να στρέψουμε αυτή τη δέσμη φωτός προς τα μέσα, να φωτίσουμε ό,τι υπάρχει εκεί και να έλθουμε ξανά σε επαφή με τον εαυτό μας.

Δεν είναι ασυνήθιστο βέβαια, ορισμένες φορές αυτή η επαφή να είναι ακριβώς εκείνο που θέλουμε να αποφύγουμε. Οι σχέσεις και η παρουσία των άλλων μπορεί να γίνεται ο κατάλληλος περισπασμός για να αποφύγουμε να σχετιστούμε με εμάς τους ίδιους. Και δεν πειράζει, όταν αυτό χρησιμοποιείται ως μια βραχυπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης των προβλημάτων μας. Όταν όμως συμβαίνει παρατεταμένα κινδυνεύουμε από ένα άλλο είδος μοναξιάς, μια μοναξιά ενδοπροσωπική που έχει κάνει με το να απομονώνουμε πλευρές και κομμάτια του εαυτού μας και αυτό το είδος μοναξιάς πονάει πολύ. 

Στο βιβλίο του με τίτλο ” Από τη μοναξιά στη μοναχικότητα” ο Οsho γράφει: “…υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στη μοναξιά και τη μοναχικότητα. Όταν νιώθεις μοναξιά, σκέφτεσαι τον άλλον, σου λείπει ο άλλος, είσαι εξαρτημένος. Η μοναξιά είναι μια αρνητική κατάσταση. Η μοναξιά είναι η απουσία του άλλου. Η μοναχικότητα είναι η παρουσία του εαυτού. Η μοναχικότητα είναι πολύ θετική, είναι αληθινή ελευθερία. Είναι μια παρουσία που ξεχειλίζει. Είσαι τόσο γεμάτος από παρουσία, που μπορείς να γεμίσεις ολόκληρο το σύμπαν με την παρουσία σου και δεν υπάρχει η ανάγκη του άλλου.”

Η μοναξιά είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Είναι κενό. Ένα κενό που δεν μπορούμε να γεμίσουμε όσοι άνθρωποι και να μπαινοβγαίνουν στην ζωή μας. Ένας άνθρωπος μπορεί να νιώθει μοναξιά ακόμα και στην μέση μιας γεμάτης με κόσμο πλατείας. Δεν έχει σημασία πόσοι άνθρωποι είναι δίπλα μας σωματικά αλλά πόσοι είναι ψυχικά. Όταν αναφερόμαστε στη μοναξιά μιλάμε για μια υποκειμενική προσωπική εμπειρία και αίσθηση που δεν ορίζεται από την ποσότητα ή την συχνότητα των διαπροσωπικών σχέσεων, αλλά από την υποκειμενική τους ποιότητα. Για κάποιους ανθρώπους η μοναξιά ξεκινά σταδιακά. Καθώς μεγαλώνουμε και εξελισσόμαστε, αναπτυσσόμαστε και ωριμάζουμε ως άνθρωποι και αλλάζουμε. Γι’ αυτούς η μοναξιά αποτελεί ένα φυσικό αποτέλεσμα των μεταβατικών σταδίων της ζωής, όπως η ολοκλήρωση των σπουδών ή της στρατιωτικής θητείας, ο γάμος, η οικογένεια, ο θάνατος, το διαζύγιο, η αλλαγή επαγγέλματος, η μετακόμιση, η μετανάστευση κτλ. Η αντίληψη και η αντιμετώπιση όλων των παραπάνω επηρεάζεται από την προσαρμοστικότητα του κάθε ατόμου, την ικανότητά του δηλαδή να αντιλαμβάνεται, να αποδέχεται και να προσαρμόζεται στις ποικίλες αλλαγές που συμβαίνουν στη ζωή του. Η προσαρμοστικότητα δηλαδή του ατόμου, επηρεάζει το πώς αντιλαμβάνεται κανείς την αλλαγή και κατ’ επέκταση την μοναξιά, το πως έχει μάθει να προσαρμόζεται στις προαναφερθείσες αλλαγές.

Επιπρόσθετα, επειδή κάθε αλλαγή έχει ως φυσική συνέπεια κάποια απώλεια, είτε υλική είτε άυλη, η αντίδραση του ατόμου στο πένθος παίζει έναν σημαντικό ρόλο. Διότι όταν αναφερόμαστε στο πένθος, δεν μιλάμε μόνο για κάποια φυσική απώλεια κάποιου προσώπου, αλλά σε οποιαδήποτε απώλεια που μπορεί να έρθει ως αποτέλεσμα αυτών ακριβώς των μεταβατικών σταδίων στη ζωή του ατόμου. Το πένθος ισούται με αλλαγή, καθώς λόγω της απώλειας από την οποία απορρέει, τα πράγματα και οι καταστάσεις δεν θα είναι ποτέ οι ίδιες. Το άτομο λοιπόν θα πρέπει να προσαρμοστεί στις καινούργιες συνθήκες και απαιτήσεις και καθώς επηρεάζεται σε διαφορετικό βαθμό, αναπτύσσοντας και χρησιμοποιώντας διαφορετικούς μηχανισμούς άμυνας και στρατηγικές αντιμετώπισης, πολλές φορές ο χρόνος είναι εκείνος που μπορεί μονάχα να επέμβει.

Κάποια στιγμή στη ζωή μας, ερχόμαστε να αντιμετωπίσουμε όλοι τη βαθιά αλήθεια ότι στην ουσία είμαστε τελικά μόνοι, είτε περιστοιχιζόμαστε από άλλους, είτε όχι, και ότι αυτό είναι μέρος και συνθήκη της ανθρώπινης ύπαρξης. Είμαστε ξεχωριστά άτομα που στην πραγματικότητα διψούν για σύνδεση με άλλα ξεχωριστά άτομα. Ίσως η μοναχικότητα να είναι ένας τρόπος να μπούμε σε διάλογο με αυτή ακριβώς την αλήθεια…

Παυλίνα Χαγιάννη

Κοινωνιολόγος Εγκληματολόγος

Περισσότερα Άρθρα

Get in Touch. Get Involved.

Vivamus suscipit tortor eget felis porttitor volutpat. Nulla quis lorem ut libero malesuada feugiat. Vivamus suscipit tortor eget felis porttitor volutpat. Proin eget tortor risus.

1234 Divi St. #1000, San Francisco, CA

Call Us: (235) 135-2351